Wat heeft voorkeur, alendronaat of risedronaat?

Soms krijgen mensen risedroninenzuur 35 mg voorgeschreven in plaats van alendroninezuur 70 mg. Wat is bepalend bij de keuze voor risedroninezuur? Heeft het te maken met de verminderde kans op maagklachten of speelt iets anders een rol? En is de werking van deze twee medicijnen hetzelfde? Beide worden genoemd bij eerste-keus-medicatie.

Antwoord

Beide middelen zijn sterk vergelijkbaar: het werkingsmechanisme is hetzelfde, namelijk de remming van botafbraak. Ook zijn beide middelen even sterk: ze leiden tot een stijging van de botmineraaldichtheid en tot minder botbreuken. Zowel wervel- als niet-wervelbreuken worden (deels) voorkomen. De kosten van beide middelen zijn laag, en de ervaring ermee is groot. De bijwerkingen lijken ook grotendeels vergelijkbaar, vandaar dat beide middelen eerste keus zijn bij de behandeling van osteoporose.

Maagdarmklachten

Veel artsen denken echter dat maagdarmklachten vaker optreden bij alendronaat dan bij risedronaat. Daarom schrijven zij soms risedronaat voor bij patiënten die maagdarmklachten ervaren bij het gebruik van alendronaat. Deze klachten kunnen dan wegblijven. Maar bij patiënten die maagdarmklachten krijgen bij risedronaat, wordt een switch naar alendronaat niet zinvol geacht.

Overigens is alendronaat-drank ook een optie voor patiënten die alendronaat in pilvorm niet verdragen: de drank irriteert de maagwand minder dan een pil, dat is de mogelijke verklaring. Een risedronaat-drank bestaat niet.

Achtergrondinfo

Vergelijkende studies naar maagdarmklachten bij alendronaat versus risedronaat zijn er helaas niet. In de negentiger jaren van de vorige eeuw is wel ander onderzoek gedaan: maagdarmklachten traden bij risedronaat even vaak op als bij een placebo. Ook bij alendronaat traden de maagdarmklachten even vaak op als bij een placebo, maar daar mochten patiënten met bestaande maagdarmklachten en/of aspirinegebruik niet meedoen aan dergelijke onderzoeken (bij risedronaat wel).

Het is dus mogelijk dat alendronaat tot meer maagdarmklachten leidt dan een placebo bij patiënten met bestaande maagdarmklachten en/of aspirinegebruik. Dat past bij de waarneming van artsen dat switchen van alendronaat naar risedronaat zinvol kan zijn, maar andersom meestal niet.

Kanttekening

Het bovenstaande is gericht op patiënten die starten met een bisfosfonaat, alendronaat of risedronaat en die bovenbuikklachten krijgen bij inname van deze medicatie. Als er een ander probleem is, zoals gebrek aan therapietrouw of falen van therapie, dan is switchen naar een sterker middel, bijvoorbeeld denosumab of zoledronaat, een betere oplossing.

Prof. dr. Willem F. Lems, emeritus hoogleraar reumatologie
Amsterdam UMC